ภูมิปัญญาไทยไม่หยุดอยู่แค่ในอดีต “ผ้ายกทองจันทร์โสมา” สู่เวทีโลกกับ “น้องเนเน่”

เมื่อ : 26 ก.ย. 2569

Thai Wisdom on the Global Stage: “Chansoma Gold Brocade Silk” Shines with Nene on America’s Got Talent 2026

เมื่อ “น้องเนเน่” ก้าวขึ้นสู่เวที America’s Got Talent 2026 สิ่งที่สะกดสายตาผู้ชมไม่ได้มีเพียงความสามารถและพลังของการแสดงเท่านั้น หากอีกหนึ่งรายละเอียดที่โดดเด่นไม่แพ้กัน คือชุดที่ได้รับการออกแบบอย่างพิถีพิถัน ซึ่งได้รับการออกแบบโดย ”พี่โจ้” อธิษฐ์ ฐิรกิตติวัฒน์ หรือที่รู้จักกันดีในนาม ”โจ้ Surface” ดีไซเนอร์ระดับแนวหน้าและเจ้าของแบรนด์ Surface โดยมี “ผ้ายกทอง” จากกลุ่มทอผ้าไหมยกทองจันทร์โสมา บ้านท่าสว่าง จังหวัดสุรินทร์ เป็นองค์ประกอบสำคัญของชุด

ผืนผ้าที่ปรากฏบนเวทีระดับโลกครั้งนี้จึงไม่ได้ทำหน้าที่เพียงสร้างความงดงามให้กับผู้สวมใส่ หากยังพาเรื่องราวของภูมิปัญญาไทย งานช่างฝีมือ และมรดกทางวัฒนธรรมที่ได้รับการสืบทอดมาอย่างยาวนาน เดินทางไปพร้อมกับการแสดงด้วย

เบื้องหลังผ้ายกทองผืนงาม คือผลงานและองค์ความรู้ที่ได้รับการสืบสานโดย อาจารย์วีรธรรม ตระกูลเงินไทย ศิลปินแห่งชาติ ประจำปี 2568 สาขาทัศนศิลป์ ผู้มีบทบาทสำคัญในการฟื้นฟูและต่อยอดการทอผ้ายกทองให้กลับมามีชีวิตอีกครั้ง

หากย้อนกลับไปในอดีต “ผ้ายกทอง” ถือเป็นผ้าชั้นสูงที่มีความเกี่ยวพันกับราชสำนัก และมีแหล่งทอสำคัญอยู่ในพื้นที่จังหวัดนครศรีธรรมราช ด้วยกระบวนการผลิตที่ละเอียดซับซ้อน ต้องอาศัยทั้งความชำนาญ ความอดทน และประสบการณ์ของช่างทอ เมื่อเวลาผ่านไป จำนวนผู้ที่มีความรู้และสามารถทอผ้าประเภทนี้ได้กลับลดน้อยลง การฟื้นฟูองค์ความรู้เรื่องผ้ายกทองจึงไม่ใช่เพียงการรื้อฟื้นวิธีการทอผ้า หากเป็นการรักษาภูมิปัญญาที่อาจสูญหายไปพร้อมกับกาลเวลา

อาจารย์วีรธรรมจึงรวบรวมเครือข่ายช่างทอในชุมชน และร่วมจัดตั้ง กลุ่มทอผ้าไหมยกทองจันทร์โสมา บ้านท่าสว่าง จังหวัดสุรินทร์ โดยนำองค์ความรู้ดั้งเดิมมาผสานกับภูมิปัญญาการทอผ้าของชาวบ้านในพื้นที่ เกิดเป็นการสร้างสรรค์ผ้ายกทองที่มีอัตลักษณ์เฉพาะของชุมชนท่าสว่าง

คุณค่าของผ้ายกทองจันทร์โสมาเริ่มต้นตั้งแต่กระบวนการผลิต ไม่ว่าจะเป็นการส่งเสริมให้ชุมชนหันกลับมาใช้สีจากธรรมชาติและพืชในท้องถิ่น เช่น ครั่งสำหรับให้สีแดง ใบตะขบสำหรับให้สีเขียว และครามสำหรับให้สีน้ำเงิน ก่อนจะเข้าสู่ขั้นตอนการออกแบบลวดลาย การเตรียมเส้นไหม และการทอด้วยกี่ขนาดใหญ่ที่ต้องอาศัยช่างทอหลายคนร่วมกันทำงานอย่างประณีตในแต่ละขั้นตอน

กว่าผ้าหนึ่งผืนจะสำเร็จจึงไม่อาจวัดคุณค่าด้วยความงามของลวดลายหรือเส้นทองที่เปล่งประกายเพียงอย่างเดียว เพราะภายในผืนผ้ายังบรรจุทั้ง เวลา ความรู้ ความชำนาญ และชีวิตของผู้คนในชุมชน เอาไว้ด้วย

และเมื่อผ้ายกทองถูกนำมาตีความใหม่ผ่านงานออกแบบร่วมสมัย ก็ยิ่งแสดงให้เห็นว่า “มรดกทางวัฒนธรรม” ไม่จำเป็นต้องหยุดนิ่งอยู่เพียงในพิพิธภัณฑ์หรือพิธีการสำคัญ แต่สามารถเดินทางไปพร้อมกับคนรุ่นใหม่ อยู่บนเวทีร่วมสมัย และเชื่อมโยงกับผู้ชมจากหลากหลายวัฒนธรรมได้

สำหรับชุดของน้องเนเน่ “โจ้ Surface” เลือกออกแบบโดยคำนึงถึงตัวผู้สวมใส่เป็นสำคัญ ให้ภาพลักษณ์มีความเท่ ทะมัดทะแมง และคล่องตัว สอดรับกับการแสดงที่ต้องเคลื่อนไหวอยู่ตลอดเวลา พร้อมนำแรงบันดาลใจจาก “เพลงวณิพก” มาต่อยอดเป็นคอนเซปต์ของชุด และเพิ่มรายละเอียดบริเวณช่วงคอให้มีกลิ่นอายคล้ายเครื่องรางของขลัง สร้างมิติและความลึกลับให้กับภาพรวมของการแสดง

สิ่งที่น่าสนใจจึงไม่ใช่เพียงการนำผ้าไทยมาสวมใส่บนเวทีระดับโลก แต่คือการที่ ผ้ายกทองซึ่งมีรากจากภูมิปัญญาดั้งเดิม สามารถถูกนำมา “ออกแบบใหม่” โดยไม่สูญเสียตัวตนเดิม

จากกี่ทอผ้าในชุมชนท่าสว่าง สู่ชุดบนเวที America’s Got Talent ผ้ายกทองได้พิสูจน์ให้เห็นอีกครั้งว่า คุณค่าของวัฒนธรรมไทยไม่ได้อยู่เพียงความเก่าแก่ หากอยู่ที่ความสามารถในการสืบทอด ปรับตัว และสร้างความหมายใหม่ให้สอดคล้องกับโลกในแต่ละยุคสมัย

ทุกเส้นไหมที่ถูกยกขึ้น ทุกลวดลายที่ค่อยๆ ปรากฏ และทุกประกายของเส้นทอง จึงไม่ใช่เพียงความงดงามที่มองเห็นด้วยสายตา แต่คือร่องรอยขององค์ความรู้จากคนรุ่นก่อน ฝีมือของช่างในวันนี้ และความหวังที่จะส่งต่อภูมิปัญญาเหล่านี้ไปยังคนรุ่นต่อไป

เรื่องราวของ คน ชุมชน ภูมิปัญญา และวัฒนธรรมไทยที่ยังคงมีชีวิต อยู่ในทุกผืนผ้า และครั้งนี้ เรื่องราวจากบ้านท่าสว่าง จังหวัดสุรินทร์ ได้เดินทางออกไปเปล่งประกายให้โลกได้เห็นแล้วบนอีกหนึ่งเวทีสำคัญ

When Nene stepped onto the stage of America’s Got Talent 2026, it was not only her talent and energy that captured the audience’s attention. Her thoughtfully designed costume was strikingly outstanding. It was created by Adhit Dhirakittiwat, commonly known as “Jo Surface,” a leading Thai designer and founder of the Surface brand. The outfit featured Chansoma gold brocade from Ban Tha Sawang, Surin Province, produced by the Chansoma Yokthong Silk Weaving Group.

On this international stage, the fabric carried more than just visual beauty. It brought with it a story of Thai craftsmanship, traditional weaving knowledge, and cultural heritage passed down from one generation to the next.

The beauty of Chansoma gold brocade lies in the weaving knowledge and expertise that are preserved and further developed through the work of Weeratham Taragoonngernthai, a 2025 National Artist in Visual Arts, who has played an important role in reviving the tradition of Thai gold brocade weaving.

Historically, gold brocade, or Pha Yok Thong, was a highly valued textile closely associated with the royal court, and Nakhon Si Thammarat Province once served as one of its major weaving centres. Its production involves highly intricate techniques and requires considerable skill, patience, and experience. However, the number of artisans who retained the knowledge and ability to produce this type of textile has been gradually decreasing over time. Reviving gold brocade weaving, therefore, became more than an effort to restore a traditional technique. It was also a way to preserve knowledge that might otherwise have disappeared in the future.

To keep the craft alive, Weeratham Taragoonngernthai worked closely with local weavers in Ban Tha Sawang, Surin Province, and helped establish the Chansoma Yokthong Silk Weaving Group. The group brought traditional gold brocade techniques together with the community’s own weaving knowledge, creating a distinctive style closely associated with Ban Tha Sawang.

The making of Chansoma gold brocade brings together local materials, traditional knowledge, and the skills of the Ban Tha Sawang community. Natural dyes are produced from local materials, including lac insects for red, Takhop leaves (Indian plum) for green, and indigo for blue. The process continues through pattern design, silk preparation, and weaving on large looms, often with several artisans working together on a single piece. The finished textile carries not only intricate patterns and shimmering gold threads but also the time, knowledge, skill, and collective effort of the people behind it.

In the hands of contemporary designers, gold brocade can take on new forms and reach new audiences. Rather than remaining within formal or traditional settings, it can become part of contemporary fashion and performance. It brings Thai craftsmanship to the modern stage, reaching younger generations and connecting with audiences from diverse cultures.

For Nene’s costume, Jo Surface designed the look around the performer herself, creating a bold, streamlined outfit that allowed her to move freely on stage. The concept drew inspiration from the Thai song “Waniphok” (The Street Musician), while details around the neckline drew on the forms of traditional amulets and charms, adding a subtle sense of mystery to the overall look.

What makes this story compelling is not simply the appearance of a Thai textile on an international stage, but the way a centuries-old craft has been given a new form without losing its roots. From the weaving looms of Ban Tha Sawang to the global stage of America’s Got Talent, Chansoma gold brocade carries the knowledge and craftsmanship of its makers into a new generation.

Every strand of silk and every glimmer of gold carries forward the knowledge of earlier generations and the skill of today’s weavers. Woven into each piece is the story of the Ban Tha Sawang community and the people who continue this craft today. This time, the story of the people, the community, local wisdom, and Thai culture has travelled from Surin Province to the global stage, bringing a living part of Thai craftsmanship with it.

ขอขอบคุณแหล่งที่มา